Zo vraag je als volwassene om verjaardagscadeaus

Vraag een volwassene wat hij voor zijn verjaardag wil en je hoort "maakt niet uit, alles is goed". Ondertussen staat er al drie weken een Sony-koptelefoon van €250 in zijn winkelmandje. Bijna iedereen doet het. Het voelt onbeleefd om te zeggen wat je wilt, en dus krijg je een fles wijn die je niet lekker vindt.

Weten wat je wilt is niet kinderachtig

Kinderen delen zonder blikken of blozen een verlanglijstje uit. Volwassenen vinden dat al snel aanmatigend. Toch willen je vrienden en familie het gewoon goed doen, en dat wordt moeilijker naarmate je smaak specifieker wordt. Wie op zijn dertigste al een keuken vol spullen heeft, is lastiger te verrassen dan wie net op kamers gaat.

Als je zus weet dat je liever een dag klimmen hebt dan nog een voorwerp, of dat je al maanden naar een bepaalde boekenreeks kijkt, helpt haar dat. Zij hoeft niet te gokken en jij krijgt iets dat past bij hoe je nu leeft.

Deel de lijst twee of drie weken van tevoren

Wacht niet tot iemand vraagt wat je wilt. Op dat moment sta je allebei ongemakkelijk te schutteren. Stuur de lijst zelf, twee of drie weken voor de datum, met een luchtig berichtje erbij. Iets als: "Ik heb een lijstje gemaakt met dingen die ik leuk zou vinden, voor als iemand zich afvraagt wat te geven."

Daarmee is het praktische geregeld en weet iedereen meteen dat niemand er iets van hoeft te kopen.

Wat erop hoort

Een lijst waar mensen iets mee kunnen, bevat verschillende prijzen en verschillende soorten cadeaus. Een collega geeft iets anders dan je moeder.

• Kleine luxe die je zelf niet koopt: een blik goede thee van Dammann, een stuk zeep van Marius Fabre, een notitieboek van Leuchtturm
• Boeken, platen of een serie die je al een tijd wilt proberen
• Praktische spullen in een betere uitvoering: een echte koekenpan, een mooie broodplank
• Ervaringen: een kookworkshop, een Museumkaart, een jaar Spotify
• Een gift aan een goed doel dat je steunt, voor wie echt niets wil geven dat op een plank belandt

Zet er dingen op vanaf zo'n €15 tot aan een groter cadeau voor je ouders of je partner. Zo vindt iedereen iets dat past bij wat hij normaal uitgeeft, zonder dat iemand zich arm of overdreven voelt.

Hoe je het brengt zonder dat het een eis wordt

Zet de lijst niet op Instagram, tenzij dat in jouw kring al gebruikelijk is. Stuur hem alleen naar de mensen die je normaal ook een cadeau geven. En presenteer hem als een bak met ideeën: "Jij denkt altijd goed na over cadeaus, dus hier is een lijstje met dingen waar ik de laatste tijd blij van word. Wat je ook kiest is goed, dit is alleen voor als je het handig vindt."

Een digitale lijst werkt hier beter dan een appje met vijf regels. Je kunt hem bijwerken, privé delen, en wie iets koopt kan het reserveren zonder dat jij het ziet. Daarmee is de kans op drie keer dezelfde kaars ook meteen weg.

Wat je doet met wat je krijgt

Sommige mensen kiezen recht van je lijst. Anderen gebruiken hem als richting en gaan hun eigen weg. Je oom negeert hem volledig en geeft weer een fles port. Allemaal prima. De lijst is een hulpmiddel, en wie er geen zin in heeft, gebruikt hem niet.

Bedank goed, wat je ook krijgt. Een berichtje een week later waarin je vertelt dat de koekenpan elke ochtend op het vuur staat, doet meer dan een "dankjewel" op de avond zelf. Het laat de gever zien dat de moeite geland is, en de volgende keer kijkt hij zonder aarzelen weer op je lijst.

Je kunt in een paar minuten een verjaardagslijstje maken en de link klaarzetten voor wie vraagt wat je wilt. Dan hoef je nooit meer "maakt niet uit" te zeggen.