Geef je kerstlijstje een thema

Je broer wil je dit jaar iets goeds geven, en op je lijstje staan een telefoonhoesje, een kookboek van Ottolenghi, wandelschoenen en een geurkaars. Hij weet niet welke kant hij op moet en koopt de kaars. Geef je lijst een thema en hij ziet meteen of hij iets zoekt voor je keuken, je cameratas of je leeshoek.

Een thema denkt mee voor wie moet kopen

Een lijstje met een thema laat zien waar je dit jaar mee bezig bent. Wie €20 te besteden heeft, vindt er iets in, en wie €200 wil uitgeven ook. Het houdt bovendien dubbele cadeaus tegen. Zodra je familie 'de nieuwe keuken' als thema ziet, koopt niemand nog op goed geluk een sjaal.

Neem 'zuurdesem' als thema wanneer je net begonnen bent met bakken. Dan krijg je een rijsmandje, een deegsteker, een boek van Ken Forkish en van je vader een zak meel van 25 kilo. Alles wordt gebruikt, en niets ervan had je zelf gekocht.

Bouw het rond een hobby

Wie fotografeert, zet een tweede accu, een polarisatiefilter, een jaar Lightroom en een workshop bij een fotograaf in de buurt op de lijst. Wie loopt, vraagt een goede sportbeha, een Garmin-band, een hardloopjas voor de regen en een inschrijving voor de Antwerp 10 Miles. Lezers beperken zich tot één genre en vullen aan met een leeslampje voor in bed en een dikke plaid.

Denk verder dan de grote aankoop. De accessoires en verbruiksspullen, zoals filamentrollen, fotopapier of hardloopsokken, zijn precies de dingen die je zelf nooit koopt en waar een gever met €20 blij van wordt.

Bouw het rond de fase waarin je zit

Wie net een huis kocht, maakt een lijst met wat het huis nog mist: een gietijzeren braadpan, een goede schaar, een tuinslang, een hamer die niet van de Action is. Wie pas afgestudeerd is, vraagt een overhemd voor het werk, een goede rugzak of een tweede scherm voor thuis. Jonge ouders zetten er bordspellen en een tent voor de tuin op. Ouders van wie de kinderen net het huis uit zijn, kiezen vaak een thema als 'samen op stap' met restaurantbonnen en een cursus voor twee.

Vraag ervaringen als je alles al hebt

Een lijst rond 'buiten' bevat wandelkaarten, een goede regenjas, een tegoed voor een treinreis of tickets voor een festival. 'Iets leren' geeft een pottenbakkerscursus, een kookworkshop of een pakket aquarelverf. 'De eigen stad' werkt ook goed: een jaar museumpas, een bon voor het restaurant waar je nooit naartoe gaat, kaartjes voor de Bourla of de Stadsschouwburg. Dit soort lijsten past bij mensen die geen kast meer vol willen.

Praktische wensen mogen ook

'Winter' kan een wollen plaid, goede koffiebonen, kaarsen en een huispak zijn. 'Orde' geeft opbergdozen, een papieren agenda of een labelmaker. 'Rust' geeft badzout, een jaar Headspace of een echt goed hoofdkussen. De regel bij praktische dingen is dat je de betere versie vraagt van wat je zelf nooit zou kopen. Niemand wil een goedkopere versie van zijn eigen handdoeken cadeau krijgen.

Zo stel je de lijst samen

Zet dingen op de lijst van €15 tot €150, zodat een nicht en een ouder allebei iets vinden. Schrijf bovenaan twee zinnen over het thema en waarom je ermee bezig bent. Die uitleg zet mensen vaak op ideeën waar je zelf niet aan dacht. Heb je twee interesses, maak dan twee delen in de lijst. Drie thema's op één lijst is weer een stapel losse spullen.

Kies het thema dat bij dit jaar past, van 'de nieuwe keuken' tot 'eindelijk leren zeilen', en zet er meteen vijf of zes dingen op. Je kunt daarvoor een kerstlijstje maken en de link begin december aan je familie sturen.