Secret Santa op kantoor zonder gemopper

Op veel kantoren is er een boekhouder die drie jaar op rij zijn eigen naam uit de hoed trekt en het derde jaar gewoon iets voor zichzelf koopt. Zo'n Secret Santa is snel een verplichting waar iedereen tegenop ziet. Met een paar afspraken vooraf wordt het juist de leukste vrijdagmiddag van december.

Spreek budget en regels af voordat iemand gaat winkelen

Kies een bedrag waar niemand van wakker ligt. Tussen €10 en €20 is voor de meeste kantoren goed; bij €15 koop je een mooi boek, een goede fles olijfolie of een set sokken van Happy Socks. Laat meedoen vrijwillig zijn. Wie erin geduwd wordt, koopt met tegenzin en dat zie je aan het cadeau.

Geef mensen minstens twee weken tussen de loting en de uitwisseling. Zeg er meteen bij of de namen geheim blijven of aan het eind onthuld worden. Allebei kan, zolang het vooraf vaststaat. Achteraf beginnen over wie wie had, geeft altijd gedoe.

Ga er niet van uit dat iedereen Kerstmis viert

Noem het een eindejaarsuitwisseling en laat kerststallen, engelen en religieuze thema's weg. Alcohol is ook geen goed idee. Je weet niet wie niet drinkt, en een fles wijn van €15 zegt weinig over de moeite die je deed.

Denk ook aan allergieën en diëten. Een doos pralines van Neuhaus lijkt onschuldig tot hij bij de collega belandt die geen melk verdraagt. Kantoorspullen, een goede thermosbeker, een cadeaubon van Bol of Standaard Boekhandel en warme sokken passen bij bijna iedereen. Daarom zie je ze zo vaak, en daar is niets mis mee.

Loot online en vraag om verlanglijstjes

De hoed lijkt gezellig, tot de derde persoon zijn eigen naam trekt en je opnieuw begint. Je kunt beter lootjes online trekken. Iedereen krijgt zijn naam per mail en niemand trekt zichzelf. Haakt iemand een week later af, dan vervang je zonder gedoe op de instellingenpagina zijn naam en e-mailadres door die van een collega die wel meedoet. Wil er later nog iemand bij, dan start je een nieuwe trekking.

Vraag elke deelnemer om een verlanglijstje te maken met vier of vijf ideeën in verschillende prijzen. Dat scheelt gokwerk voor de gever, en een lijst met 'iets met koffie' of 'een plant die tegen weinig licht kan' laat genoeg ruimte om er zelf iets van te maken. Wie geen lijstje maakt, mag niet klagen over een geurkaars.

Waar de meeste uitwisselingen op stuklopen

Herinner mensen meer dan één keer. Een loting begin november is half december vergeten, zeker bij collega's die de mail ooit ongelezen hebben gearchiveerd. Stuur een week vooraf een berichtje, en de dag ervoor nog eens.

Plan de uitwisseling niet in een week waarin de halve afdeling op verlof is. En koop zelf twee reservecadeaus van rond de €15, bijvoorbeeld een boekenbon en een doos thee. Als iemand ziek is of zijn cadeau thuis vergat, staat er toch iets klaar voor wie anders met lege handen zit. Dat kost je €30 en bespaart een pijnlijk moment.

Het gaat om de middag, en het prijskaartje doet er weinig toe

Een raadspelletje bij het uitpakken (wie had wie?), een themaverpakking of een tafel met speculaas en glühwein doen meer voor de sfeer dan een duurder cadeau. Een ingelijste foto van de printer die al een jaar vastloopt, voor de collega die er het vaakst tegen vloekt, kost €8 en wint het van elk cadeau van €20.

De stress zit in de administratie, zoals bijhouden wie wie heeft en wie nog geen lijstje heeft gemaakt. Je kunt een Secret Santa organiseren waarbij de loting, het budget en de verlanglijstjes voor je geregeld worden. Dan hoef jij alleen nog de glühwein te bestellen.