Belevenissen voor de herfstvakantie in plaats van meer speelgoed

De herfstvakantie duurt één week, en toch komt er in die week vaak een nieuwe stapel speelgoed het huis in waar niemand om had gevraagd. Grootouders willen iets meenemen, een tante komt langs, en tegen zaterdag ligt de woonkamer vol. Een middag samen appels plukken of een jaar lang gratis naar het museum blijft langer hangen dan het zoveelste plastic ding, en het is meestal nog goedkoper ook.

Naar buiten zolang het droog is

Eind oktober kun je op veel fruitbedrijven nog zelf appels en peren plukken, in Haspengouw, de Betuwe of Zuid-Limburg. Kinderen zien waar fruit vandaan komt, jij gaat met een kist Jonagold naar huis en het kost een fractie van een pretpark. Veel plukboerderijen hebben er een pompoenveld of een maïsdoolhof bij, zodat één uitje makkelijk een hele dag vult.

Een boswandeling kost niets, maar je kunt er wel een cadeau van maken. Een verrekijker voor kinderen (rond de 30 euro), een zoekkaart voor paddenstoelen, een thermos voor warme chocolademelk. Stop dat in een rugzak en je hebt een cadeau dat elk weekend opnieuw dienst doet.

Gezinnen die fietsen, kunnen een tocht langs de fietsknooppunten door het bos plannen, met een stop bij een pannenkoekenhuis. Beloof de pannenkoek vooraf, dan halen ze de twintig kilometer.

Voor de dagen dat het regent

Knutselspullen met een herfstthema worden nu wel gebruikt, anders dan het knutselpakket van vorig jaar dat nog in de kast ligt. Een bladerpers, een waterverfset, klei voor een paar herfstfiguren. Koop geen groot pakket; een goede set potloden en een stapel papier gaan langer mee.

Een bakdag werkt ook. Zet alles klaar voor appeltaart of speculaaskoekjes en laat de kinderen de rest doen. Ze leren iets, en aan het einde van de middag is er iets te eten.

Een bordspelcafé is een goed idee voor één regenmiddag. De meeste hebben honderden spellen in de kast en een kaart met tosti's, en je kunt drie spellen uitproberen zonder er een te kopen. Het spel dat de hit was, kan daarna alsnog op het verlanglijstje.

Een museumpas levert het hele jaar iets op

Eén museumbezoek is een leuke dag. Een pas is een cadeau dat een jaar lang werkt. In Nederland kost de Museumkaart rond de 75 euro voor volwassenen en een stuk minder voor kinderen, en hij geeft toegang tot meer dan vierhonderd musea. In België doet de museumPASSmusées hetzelfde voor rond de 65 euro. Zo'n pas maakt van het Spoorwegmuseum of Technopolis een plek waar je op een grijze woensdag "gewoon even" naartoe gaat.

Voor een dierentuin geldt hetzelfde. Een jaarabonnement op Blijdorp, Zoo Antwerpen of Planckendael is na drie bezoeken terugverdiend, en in de herfst zijn de rijen kort.

Wetenschapsmusea als NEMO en Technopolis plannen hun workshops in de schoolvakanties. Kijk twee weken van tevoren op de site, want de leukste zitten snel vol.

Abonnementen die na de vakantie doorlopen

Een abonnementsbox met experimenten of knutselprojecten komt elke maand aan met alles erin, waardoor het cadeau nog maanden doorgaat. Let wel op de prijs. Veel boxen kosten 20 tot 30 euro per maand, en na vier maanden is de nieuwigheid eraf. Neem een abonnement van drie maanden, geen jaar.

Een boekenabonnement mag je overslaan. De bibliotheek is in de meeste gemeenten gratis voor kinderen, en een vast wekelijks bezoek doet meer voor de leesgewoonte dan een doos per maand.

Wat in dit seizoen wel werkt, zijn bloembollen. Oktober en november zijn precies de maanden om tulpen en narcissen te planten. Een zak bollen en een kinderschepje kosten samen nog geen vijftien euro, en de kinderen hebben tot april iets om in de gaten te houden.

Cadeaus die een jaarlijkse gewoonte worden

Sommige cadeaus komen elk jaar terug zonder dat iemand dat afspreekt. Tickets voor het herfstfestival in de buurt, een reservering voor een brunch op de eerste zondag van de vakantie, elk jaar dezelfde plukboerderij. Na twee keer is het een traditie en vragen de kinderen er zelf om.

Een fotosessie tussen de bladeren, of een fotografieworkshop voor een kind van twaalf, levert iets op waar je over tien jaar nog naar kijkt. Veel fotografen bieden in oktober korte herfstsessies van een half uur aan.

Wil je dat er een belevenis binnenkomt in plaats van nog meer speelgoed, maak dan een verlanglijstje met de museumpas, het dierentuinabonnement of de bakspullen erop. Wie wil, kan met anderen samen aan één groot cadeau bijdragen, en oma ziet meteen wat ze kan geven.