Kerstcadeaus regelen in een grote familie

Zeven kleinkinderen, drie schoonfamilies en een familiegroepschat die in november stil is en op 12 december ontploft. Zo ziet Kerstmis eruit in veel grote families. Het jaar waarin de jongste drie keer dezelfde Lego-set krijgt en een schoonzoon helemaal vergeten wordt, komt er dan vanzelf. Daarna wil je een systeem, en dat komt hierop neer.

Eén lijst per persoon, het hele jaar open

Stop met briefjes op de koelkast, spraakberichten en "ik onthoud het wel". Geef elk familielid één lijst waar hij zelf het hele jaar dingen op zet, van de rugzak in maart tot de puzzel in oktober. Je kunt daarvoor een kerstlijstje maken per persoon en de links in één bericht aan de hele familie sturen.

Vraag iedereen om dingen toe te voegen zodra ze eraan denken, want in december weet niemand nog wat hij in juni wilde. Vraag ook om details: maat 42, de blauwe versie, tussen €20 en €40. Zonder die details koopt een tante altijd de verkeerde kleur.

Spreek een budget af en zeg het hardop

In een grote familie loopt Kerstmis snel naar honderden euro's per gezin. Maak er getallen van: €30 voor broers en zussen, €15 voor neven en nichten, €40 per kleinkind voor de grootouders. Het voelt onhandig om uit te spreken, maar niemand vindt het erg zodra het gezegd is.

Vertel oudere kinderen wat het budget is. Ze zetten hun lijst dan zelf in volgorde en begrijpen dat er dan één grote wens uit komt. Dat gesprek is meer waard dan het cadeau.

Sommige families wisselen per jaar: een jaar met één groot cadeau, een jaar met alleen uitstapjes, een jaar waarin alles zelfgemaakt of tweedehands is. Dat houdt het betaalbaar en het levert de betere verhalen op.

Stem af tussen grootouders, tantes en ooms

Als vier volwassenen allemaal iets willen kopen voor hetzelfde kind, krijg je dubbele cadeaus, tenzij ze kunnen zien wat al gekocht is. Een gedeelde lijst waarop je een cadeau reserveert, zonder dat het kind of de ouders zien wie het deed, lost dat op.

Voor de volwassenen kun je het aantal cadeaus zelf verkleinen. Organiseer een Secret Santa met een budget van €40, zodat elke volwassene één goed cadeau koopt en de kinderen nog wel van iedereen iets krijgen. Zet een deadline voor het reserveren op 1 december; dan heeft iedereen nog drie weken om te bestellen of naar de winkel te gaan.

Laat de lijst het onthouden

Een online lijst is meteen bijgewerkt voor iedereen, ook voor de zus in Spanje. Kies er een waarop je een cadeau kunt reserveren zonder dat de ontvanger ziet wie, waarop je een link kunt plakken zodat foto en prijs vanzelf verschijnen, en waarop meerdere mensen samen aan één duur cadeau kunnen bijdragen. Een fiets van €350 voor een kleinkind is voor vier tantes samen ineens haalbaar.

Viert jullie familie ook verjaardagen en Sinterklaas met cadeaus, houd dan aparte lijsten bij, zodat je het systeem niet elke drie maanden opnieuw opzet. En schrijf ideeën meteen op als ze voorbijkomen. Wat je in augustus in een winkel zag en niet noteerde, ben je in december kwijt.

Plan ook het gesjouw

Meer mensen betekent meer pakjes, meer levertermijnen en meer kans dat iets uitverkocht is. Begin in oktober met alles wat besteld moet worden of uit één winkel komt.

Bewaar gekochte cadeaus per ontvanger in een doos met een naam erop, en houd één lijstje bij van wat er al is en waar het ligt. Die gewoonte alleen al voorkomt de paniek van 20 december, als niemand meer weet in welke kast de sjaal voor oma ligt.

Spreid de aankopen ook over drie of vier maanden. Een decemberrekening van €600 doet meer pijn dan vier keer €150.

Begin dit jaar in oktober. Je kunt nu een kerstlijstje maken voor elk kind en de links rondsturen, zodat de familie kan reserveren voordat de groepschat weer ontploft.